GAGNE BRIGGS WAGER ÖĞRETİM TASARIMI MODELİ
Gagné 1965’lı yıllarda yeni
davranışçı akımın temsilcilerinden biri olarak kabul edilmekle birlikte,
sonraki yıllarda bilgiyi işleme kuramcılarının öncülerinden biri olmuş,
davranışçı yaklaşımın ilkeleri ile bilgi işlem süreci yaklaşımının ilkelerini
birleştirmiştir. Gagné öğrenmeyi hem ürün hem de süreç olarak ele almıştır.
Gagné’ye göre öğrenme, gözlenebilir davranışlardan dolaylı olarak anlaşılır ve
öğrenme beyinde gerçekleşir.
Öğrenme Türleri
Gagné öğretim ile ilgili iki temel
sorunun sorulması gerektiğini savunur:
1- Eğitim-öğretim süreci sonunda
öğrencinin ne bilmesini veya ne yapabilmesini istiyorsunuz?
2- Bu sonuca ulaşabilmek için öğrenci
neleri bilmek ve yapabilmek zorundadır?
Bu
sorulara verilecek cevaplardan bir öğrenme hiyerarşisi oluşturulmalıdır.
Gagné’ye göre öğrenme
bir biriyle ilişkili sekiz kategoriden oluşan bir süreçtir. En karmaşık öğrenme
çeşidi olan problem çözme hiyerarşinin en başında, en basit öğrenme olan
işaretle öğrenme hiyerarşinin en sonunda yer alır. Bu sekiz öğrenme kategorisi
şunlardır:
• İşaret öğrenme:
Öğrenmenin en alt basamağıdır. Çocuğun sesin, ışığın, rengin farkına varmasında
olduğu gibi.
• Uyarıcı davranış bağını öğrenme: Kişi bu
basamakta uyarıcıyla davranım arasındaki bağı öğrenir. Kırmızı ışık yanınca
durmada olduğu gibi
• Uyarıcı davranım bağlarını kurarak
uyarıcı-davranım zincirlerini oluşturma: Bu basamakta kişi zincirleme
davranımlar oluşturur. Teybi çalıp kaset doldurma, bir arabayı çalıştırmada
olduğu gibi
• Sözlü karşılıklarıyla uyarıcı-davranım
zincirlerini öğrenme: Sözcüklerin anlamlarını öğrenme ve iki sözcük arasında
ilişki kurmada olduğu gibi
• Ayırt etmeyi öğrenme: Kişi bu basamakta
nesneleri, ilişkileri, hayvanları, olguları birbirinden ayırt eder. Kediyi
köpekten, anneyi babadan, masayı sandalyeden ayırt etmede olduğu gibi
• Kavram öğrenme: Kişi bu basamakta kavramların ne
anlama geldiğini öğrenir. Devlet, okul, eğitim, öğretim, pekiştireç gibi
kavramların anlamlarını bilme gibi.
• İlke öğrenme: Kavramlar arasındaki ilişkileri,
neden-sonuç, öncelik-sonralık bağlarını kişi bu basamakta öğrenir. Kanun,
kuram, ilke, sayıltı, genellemelerin nerede ve nasıl kullanılacağını bilmede
olduğu gibi
• Problem çözme: Kişi bu basamakta ilgili
kanun, ilke, kural, genellemeleri kullanarak bir problemi çözmeyi öğrenir.
Matematik, fizik, kimya, biyoloji, felsefe, sosyoloji vb. alanlarda verilen
problemleri çözmede olduğu gibi.
Gagné bilgi işlem süreci modeline paralel
olarak bir öğretme modeli geliştirmiştir. Modele göre öğretimin düzenlenmesinde
sırasıyla şu adımlar atılmalıdır:
1. Dikkati sağlama ve
güdüyü harekete geçirme,
2. Öğrenciye dersin
ya da ünitenin sonunda ulaşılması istenen amaçları (hedefleri) bildirme,
3. Yeni öğrenmeler (yeni
öğrenilecekler) ile ilgili daha önce öğrenilmiş bilgi ve becerilerin
hatırlatma,
4. Uyarıcı materyalleri
sunma,
5. Öğrenciye yol
gösterme, rehberlik etme
6. Davranışı ortaya
çıkarma,
7. Dönüt sağlama,
8. Öğrenilenleri
değerlendirme,
9. Öğrenilenlerin
kalıcılığını ve transferini sağlama.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder